|
Achtergrond 1600 - zeventiende eeuw
Gouden eeuw [ca. 1600 - ca. 1680]
Stadspompen/dorpspompen
De eerste stads- en dorpspompen worden vanaf de zeventiende eeuw geplaatst op plekken waar al waterputten zijn. Uit die putten
werd grondwater gehaald.
Waar relatief grote gemeenschappen samenleven, zoals in kloosters, in gasthuizen of op hofjes, is meestal een waterput aanwezig. Ook bij vrijwel alle kerken kan men een waterput
aantreffen. Op sommige van die putten was reeds een pomp geplaatst, maar dat was nog lang niet overal het geval [zie Waterleidingmuseum].
Walvisvaart
Nederlanders leren van de Basken hoe walvissen
te vangen. De belangrijkste reden daarvoor is de walvistraan (geen levertraan, want die wordt onttrokken aan de lever van kabeljauw en schelvis). Walvistraan werd uit het spekvet gekookt en aanvankelijk gebruikt
voor lampolie en zeep.
Wanneer in de zeventiende eeuw een walvis uit zichzelf op het strand aanspoelde werd dat als teken van naderend onheil gezien [ klik voor meer walvisvaart ]
Leads/verwijzingen
 Geschiedenis van Holland / deel II 1572 tot 1795 / druk 1
- redactie Thimo de Nijs en Eelco Beukers
Zonder twijfel is het eind van de zestiende en zeventiende eeuw voor de geschiedenis van het gewest
Holland een cruciaal tijdvak. Meer dan in welke andere periode ook zette Holland de toon. Dat gold binnen de Republiek, maar ook daarbuiten beschouwde men Holland als een politieke, economische en culturele factor
van belang. De zeventiende eeuw is de meeste Hollandse die we kennen. Het wekt dan ook geen verbazing dat van allerlei 'typisch Hollandse' zaken wordt gedacht dat ze uit de Gouden Eeuw stammen:
soberheid, afkeer van aristocratisch machtsvertoon, tolerantie, sociale zorgzaamheid en een burgerlijke levenshouding. In dit tweede deel van de veelgeprezen Geschiedenis van Holland houdt een team van
gekwalificeerde historici deze opvatting kritisch tegen het licht. Hoe tolerant, zorgzaam en democratisch waren die zeventiende- en achttiende-eeuwse Hollanders? Of hebben wij ze 'Hollandser' gemaakt dan ze
feitelijk waren.
 Waterleidingmuseum, Lauwerhof 29, Utrecht [ nabij de Breedstraat en Predikherenkerkhof], tel.: 030 - 2487211
|
