geschiedenis - terugblik - logo
link naar site map van terugblik
illustratie - blauwe lijn

1200 < > 1400

1300 - illu

index

vr Christus

0  - 1900

1900 - 1909

1910 - 1919

1920 - 1929

1930 - 1939

1940 - 1949

1950 - 1959

1960 - 1969

1970 - 1979

1980 - 1989

1990 - 1999

2000 - 2009

2010 - 2019

tijdlijn

boeken

film

reizen

links

op zoek naar je oude school?

begin bij
klasgenoten

pest 1350

Hongersnood in Europa door een tweejarige afwijking in het weerpatroon. Extra koude, lange winters en zeer natte zomers, waardoor er voedseltekorten ontstaan en handelaren aan het speculeren slaan. Armen worden zwaar getroffen.

De 'zwarte dood' waart vanuit het oosten en zuiden door heel Europa. Men spreekt van de 'toorn van God'. De getroffenen vertonen zwarte gezwellen ter grootte van een ei of een appel, die na enige tijd openbreken. De zieken zijn binnen vijf dagen dood. Een angstpsychose maakt zich van de mensen meester.
 

lijn a - illu
lijn b - illu
geschriften uit de 14e eeuw muziek uit de 14e eeuw


Tweede pandemie van de pest ontstaat in Afrika of Azi en verspreid zich snel over Europa.

Strijd tegen pauselijk absolutisme.

Arthur legende

Wetenschap: in het klooster Rolduc wordt aan optica gedaan.

In navolging van de Duitsers gaat men voor bier hop gebruiken i.p.v. gruit. Bier, tot dan toe niet veel meer dan gekookt water met een smaakje en nauwelijks alcohol, wordt zwaarder. Haarlem, Delft en Gouda worden echte biersteden.
Bier wordt in de steden dagelijks gedronken omdat het drinkwater vervuild is [cholera en pest].

1302.  Guldensporenslag.

1307
.  Honderden tempeliers worden in Frankrijk opgepakt, gemarteld en ter dood gebracht. velen op de brandstapel. Zij worden beschuldigd van ketterij en homosexuele praktijken. Het is het einde van de orde van tempeliers..

1309.  Twee Pausen. En in Rome en n in Avignon.

Na twee achtereenvolgende jaren (1315/1316) van ongunstige weersomstandigheden (koude, lange winters en uitzonderlijk regenachtige winters) onstaat er hongersnood in heel Europa. Grote groepen mensen trekken langs 's heren wegen op zoek naar voedsel. Vooral de armen worden het slachtoffer. De prijzen stijgen uitzonderlijk (mede ook door speculatie). Voor graan moet b.v. meer dan het vijfvoudige worden betaald. Door de gebrekkige infrastructuur duurt het enige tijd voor er voedsel uit verafgelegen gebieden kan worden aangevoerd.

1313. 
In Nederland duikt voor het eerst de naam gulden duikt op. Bij een post op een rentmeestersrekening afkomstig uit Zeeland staat: '17 cleyne gulden'. Daarmee wordt de gouden florenus bedoeld. De florenus wordt in het Duitse Rijngebied nagemaakt en Rijnse gulden genoemd.

1322. De Parijse geneesvrouwe Jacoba Felicie wordt door de medische faculteit van de universiteit van Parijs voor het gerecht gedaagd wegens het onwettig uitvoeren van de geneeskunst.

1345. 26 september. Slag bij Warns. De Friezen verslaan de Hollanders [ zie monument bij de 'Roode Klif / t reaklif' aan de oever van het IJsselmeer, langs de weg van Laaksem naar Stavoren - op de zwerfkei staat de tekst 'leaver dea as slaef'. Steen is afkomstig van de socialistische voorman Gerrit Roorda, die hm - zelf opgegraven te Luxwoude - in zijn tuin had liggen.
Willem IV, graaf van Holland en Zeeland was met een grote legermacht tegen de Friezen opgetrokken om Friesland in te lijven. De graaf overleefde het niet, evenals een groot deel van zijn soldaten.
1345.  Ondergang van Jacob van Artevelde.
1345. Mirakel van Ansterdam

1348-1350.  De 'zwarte dood' waart door Europa. Na 3 jaar pest-epidemie in Europa is eenderde van de bevolking dood. Op diverse plaatsen in Europa worden de Joden verantwoordelijk gesteld voor het uitbreken van de pest. Op andere plaatsen  ontstaat grote angst voor het einde der tijden en bereidt men zich voor op het naderende Godsoordeel.

1354. Islam rukt onstuitbaar op. Ankara bezwijkt voor de Turken.

1356. Gouden Bul.

1356.  Blijde Inkomst.

1364.  Peter Couthereel, de voormalig leider van de weversopstand in Leuven, wordt uit Brabant verbannen. In 1360 vormde hij met zijn opstandige wevers een nieuw bestuur voor Leuven (gedoogd door de hertog van Brabant, omdat die geld nodig had).


omhoog  Boeken / Geschriften

Canterbury Tales
- Geoffrey Chaucer. De Engelse taal begint het officieel gebezigde Latijn en Frans in Engeland te overvleugelen,  Codex Vogue [1370]. Verzamelband lyrische pozie van Guillaume de Machaut, een belangrijke Franse dichter en componist,  De Ecclesiastica Potestate - Aegidius van Rome,  De Monarchia - Dante Alighieri, De Recuperatione Terrae Sanctae - Pierre Dubois. Over een Europese volksbond,  Decamerone - Boccaccio,  Getijdenboek Zuidelijke Nederlanden - ?,  Graal van Rochefoucauld. In dit 14e eeuwse manuscript worden de legenden verteld van koning Arthur, merlijn, de ridders van de Ronde Tafel, Lancelot en de Heilige Graal. Deze ridderroman ligt aan de basis van talrijke latere bestsellers. Het boek bevat ruim honderd illustraties,  Het Boek van Sidrac (middelnederlandse vertaling van het boek 'Livre de Sidrac' uit de vorige eeuw). Soort vraagbaak, waarin staat dat de wereld rond is, La Divina Commedia - Dante Alighieri [hierin beschrijft de dichter een tocht door Inferno/hel, Purgatorio / louteringsberg en Paradiso / hemel - 1307/1314],  Les Muqaddima / Al-Muqaddima [ Inleiding op de universele geschiedenis ] -  een van de oerboeken van de mensheid in 1377 door Ibn Khaldoun uitgebracht,  Piers the Ploughman - ?,   Psychomachia - Prudentius,  Sonnetten aan Laura - Petrarca,  Unam Sanctam - bul van paus Bonifatius VIII: alle wereldlijk gezag is afgeleid en wordt geoordeeld door het geestelijke,  Van Sente Brandane -,

Filostrato (1333), Teseida (1339-1340), Ninfale Fiesolano (1340s) and Amorosa visione (1342).

Jan van Ruusbroec, John Wyclif

Decamerone - eerste en tweede dag - illu

omhoog  Muziek

Meerstemmige muziek. Bakermat in Frankrijk en Itali. Guilaume de Machaut. In de Codex Reina zijn meer dan tweehonderd werken uit deze periode opgenomen. Op de CD Codex Reina: Ballades, Virelais et Rondeaux du 14eme siecle, door de zangers Witte Weber en Eric Mentzel van Continens Paradisi (Symphonia SY 97155) . Volgens een beoordeling brengen zij 'de ietwat weemoedige, vloeiende klankpozie bijzonder oorstrelend tot klinken, gesteund door klanken van rebecs, vedels, luit en chalumeau.'

Guillaume de Machault (1300 - 1377)
Francesco Landino (1325 - 1397)


Schilderkunst

Duccio [1255-1319],  Giotto [1267-1337],  Andrea Orcagna [1320-1368], 

1200 < > 1400

Sporen / Verwijzingen naar de veertiende eeuw

  Geschiedenis van Holland / deel I tot 1572  -  redactie Thimo de Nijs
In dit eerste deel van de Geschiedenis van Holland laten historici, archeologen en kunsthistorici van naam hun licht schijnen over de vraag hoe het komt dat het graafschap Holland zich in de tweede helft van de Middeleeuwen zo voortvarend heeft ontwikkeld – en in hoeverre in deze periode al de basis is gelegd van een cultuur die wij 'typisch Hollands' noemen.
  Het aanzien van een millennium - W. Velema
Kroniek van historische gebeurtenissen van de Lage landen 1000-2000
  Ibn_Khaldun [ Tunis, 1332 - 1406 ]
Abdul al-Rahman Ibn Mohammad Ibn Khaldun was een Berberse Noord-Afrikaanse geschiedfilosoof en islamtheoreticus. Hij pionierde behalve op het gebied van de geschiedfilosofie ook op dat van de sociaal -politieke wetenschappen en wordt wel als de vader van beide beschouwd.
  Ibn Khaldun en zijn wereld
In elf hoofdstukken worden diverse onderwerpen uit het leven van Ibn Khaldun behandeld. Khaldun is niet alleen een historicus en geschiedfilosoof, maar ook een occulte wetenschapper die zich bezighield met de islamitische architectuur.
Uitgeverij Bulaaq.
  Muqaddima   -   Ibn Khaldun
Uit het Arabisch vertaald door Heleen Koesen en Djuke Poppinga.
Uit het werk van Ibn Khaldun is een aantal uit het Arabisch vertaalde stukken gekozen en vervolgens als De Muqadimma uitgebracht. Dit boek bestaat uit vijf hoofdstukken en behandelt de werkwijze van historici en de ontwikkeling van de islamitische wereld. Ibn Khaldun stond kritisch tegenover de geschiedschrijvers van zijn tijd en hij presenteert een eigen invalshoek.
Uitgeverij Bulaaq; 318 pagina's; ISBN 9789054601609.
  Non Nobis  -  door Hanny Alders
Roman over de Tempeliers in de jaren 1307-1314
1987; Uitgeverij Conserve; ISBN10 9071380084; ISBN13 9789071380082
*) 'Non Nobis' is een uitdrukking van nederigheid. Zie een gezongen versie bij Youtube.
  Geweld en wonderen in de veertiende eeuw, persoonlijk verdriet en openbare verlossing
Boek door Michael E Goodich
Uitgegeven door The University of Chicago Press onder de titel "Violence and miracle in the fourteenth century, private grief ans public salvation".
Besproken door Kees Fens in een artikel in De Volkskrant van 27 november 1995 onder de kop "De troost van Gods heilige goochelaars".

 

illustratie - blauwe lijn

disclaimer
 

(C) 1998-20131030 -  Studio 15