geschiedenis - terugblik - logo
link naar site map van terugblik
illustratie - blauwe lijn

index

vóór Christus

0  - 1900

1900 - 1909

1910 - 1919

1920 - 1929

1930 - 1939

1940 - 1949

1950 - 1959

1960 - 1969

1970 - 1979

1100 < > 1300

1200 - illu
marco polo - illu

Marco Polo
Eleanora van Aquitanië overlijdt
Misoogsten en hongersnood in Europa
Kinderkruistocht van 1212
 

lijn a - illu
lijn b - illu

geschriften > 1300   amazon cd

1980 - 1989

1990 - 1999

2000 - 2009

2010 - 2019

tijdlijn

boeken

film

reizen

links

op zoek naar je oude school?

begin bij
klasgenoten


Jaarmarkten
gaan een belangrijke rol spelen.

Vierde Ridderkruistocht (1202-1204)
Vijfde Ridderkruistocht (1217-1221)
Zesde Ridderkruistocht (1228-1244)
Zevende Ridderkruistocht (1248-1254)
Achtste Ridderkruistocht (1270)

Reis van Marco Polo. Vertrekt in 1271 als 17-jarige naar China (Mongoolse keizer Koebilai Chan). Wellicht was deze reis fake.

Dam in Amsterdam
Eerste verbinding tussen de nederzettingen op de Warmoesstraat en de Nieuwendijk aan weerszijden van de rivier de Amstel.

1275. Tolprivilege Amsterdam.

Arthur legende

graftome eleanora van aquitanië  - illu1204.
  Eleanora van Aquitanië overlijdt op 82-jarige leeftijd na een uiterst bewogen leven. Zij was de vrouw van Lodewijk VII van Frankrijk en van Hendrik II van Engeland, moeder van koning Richard Leeuwenhart en koning Jan zonder Land. Tijdens haar leven had zij veel minnaars. Reisde bijna haar hele leven krijgshaftig rond in Frankrijk en Engeland en ging zelfs op kruistocht naar Jeruzalem. Ze nam deel aan talloze oorlogen, ook tegen haar Franse ex-echtgenoot en met haar zonen tegen haar wettige echtgenoot Hendrik II, waarna ze door hem zestien jaar werd opgesloten. Na haar zeventigste verjaardag regeerde Eleanora enige jaren feitelijk over Engeland en delen van Frankrijk terwijl haar zoon Richard op kruistocht was en daarna in Duitsland gevangen zat. Zij verzamelde middels straffe belastingen het enorme losgeld. Richard Leeuwenhart kwam op die manier vrij, voerde oorlog in Frankrijk en stierf vijf jaar later, getroffen door een pijl, in haar armen.
De Kathedraal van Rouen bevat een graf van Richard Leeuwenhart welke zijn hart bevat. Zijn darmen werden begraven binnen de kerk van Chateau van châlus-Chabrol in Limousin.

Voorjaar 1212.
  Kinderkruistocht. Grote aantallen uit Frankrijk en Duitsland. Stranden in Marseille en Genua. Kunnen overtocht naar het heilige land niet betalen en worden door Marseillaanse en Genuaanse kooplieden als slaven aan de Arabieren in Egypte verkocht. Meer info.

1215.  Magna Carta.

1219.  In Japan wordt Minamoto Sanemoto, de sjogoen van Japan vermoord. Hij was het laatste nog levende lid van de Minamoto-familie, die sinds 1192 als sjogoens aan de macht zijn.

1225.  Misoogsten en hongersnood in West- en Midden-Europa.

18 augustus 1227. Dzjengis Khan overleden [ ca. 1160 geboren als Temüjin ]
Was een Mongools heerser en veroveraar. Hij verenigde de Mongoolse stammen en stichtte een imperium dat zich uitstrekte van China tot aan de rivier de Donau.

1241. Islamitische Tataren rukken op tot de poorten van Krakau en Mainz.
Bezetting Oekraïne (duurt tot 1363)

5 april 1242. 
Alexander, prins van Novgorod, verslaat de Teutoonse ridders op het ijs van het Peipusmeer (Estland) en bevrijdt Pskov.

In 1244 wordt de burcht van Montségur, schuilplaats van de sekte der Katharen, door katholieke kruisvaarders overvallen. Bij de overval wordt een kist buitgemaakt die de Heilige Graal zou bevatten en in de omgeving verstopt.

1248.  Eerste steen voor de nieuwe kathedraal van Keulen wordt gelegd. Laatste rustplaats van de Drie Koningen.

1252.
  Gouden florenus wordt in Florence geslagen. De florenus dankt zijn naam aan de lelie, het stadsembleem van Florence, die op de achterkant van deze munt staat afgebeeld. Het Italiaans voor lelie is flore. Op de achterkant staat Johannes de Doper afgebeeld.

1253. In Dordrecht wordt de 'School ter Groter Kercke' opgericht, de voorloper van het Johan de Witt Gymnasium.

1256.   Graaf Willem II, Roms-Koning, overlijdt

1270.  De pest treft de kruisridders. Ook de Franse koning Lodewijk IX (frater Ludovicus) wordt besmet en laat het leven.

1271.  Koebilai Chan keizer van China.

1274.  Groot Ziekengasthuis in Den Bosch wordt opgericht.

1287. Hartje zomer stapt in de haven van Napels een bijzonder persoon op de kade op: Rabban Sauma. Het is de eerste Chinese onderdaan die Europa bereikt (voor zover bekend).
De monnik Sauma was tien jaar eerder zijn reis naar het westen in Khan Balek, de Mongools-Chinese hoofdstad, begonnen. Hij was een christen van de Chinese Kerk van het Oosten.
In 1287 bezoekt hij koning Charles van Anjou en wordt met zijn gevolg uitgenodigd om in de Baai van Sorrento vanaf deen dakterras een zeeslag gade te slaan (14 juni), waarbij twaalfduizend man sneuvelen.
In 1288 is Sauma de eerste Chinese onderdaan die het Paasfeest in Rome viert.
Hier is een Engelse versie van zijn reisverslag te vinden..

1296.  Floris V wordt vermoord.


omhoog  Boeken / Geschriften

Het begin van onze letterkunde wordt tussen 1200 en circa 1550 geplaatst en weerspiegelt de standenmaatschappij: adel, geestelijkheid en derde stand. De literatuur is volkskunst en de produkten zijn veelal naamloos. Zowel de geestelijke, ridderlijke als burgerlijke kunst hebben een godsdienstig karakter. In deze periode wordt het godsdienstig denken sterk beinvloed door Thomas van Aquino (scholastiek).

Chanson des Saisnes [vert. Gwidelijn van Sassen] - Jean Bodel ,  Clericis laicos - Bul van paus Bonifatius VII: Franse geestelijkheid hoeft geen belasting te betalen aan Filips de Schone,  De Regimine Principum - Thomas van Aquino. Populair leerboek over staatsbestuur,  Erec - Hartmann von Aue [1190], Floovant [Floovent]Havelok the DaneHistoria regum Britanniae - Geoffrey of Montelmouth [Koning Arthur, zijn zwaard Excalibur, tovenaar Merlijn en de verrader Mordred spelen hierin een belangrijke rol],  Karlamagnus saga,   King Horn ,  La vita nuova - Dante Alighieri [1292],  Lancelot en prose  [= onderverdeeld in: l'histoire del Saint Graal; l'histoire de Merlin, Lancelot; La Queste del Saint Graal; La mort le roi Arthur ]. In dit geschrift speelt Lancelot als heimelijke minnaar van Guenièvre [Guinevere], de vrouw van koning Arthur. Jacob van Maerlant gebruikte dit als bron voor zijn Historie van den Grale en Merlijns Broeck [1261],  Legenda Aurea - Jacobus de Voragine, Livre de Sidrac (soort encyclopedie, vraagbaak voor de Middeleeuwer),  Nibelungenlied - Eerste heldenepos in de Duitse literatuur,  Parzifal - Wolfram von Eschenbach [1210],  Politica - Aristoteles-vertaling door Willem van Moerbeke,  Renaut de Montauban [bew. Renout van Montelbaen]. Verhaal over een opstandige edelman,  Roman d'Alexandre - Alexandre de Bernay,  Roman de la Rose - Guillome de Lorris,  Roman de la Rose (vervolg) - Jean de Meung,  Sachsenspiegel - Eike von Repgow. Duits rechtsboek,  Summa Theologica - Thomas van Aquino,  Tristan und Isolde - Gottfried van Strassburg,  Van den Vos Reinaerde [dierenepos, ± 1250],  Venerabilem - bul van paus Innocentius III, waarin de machtspositie van de paus aan de orde komt: plenitudo potestatis,  Walewein - Penninc/Pieter Vostaert,


Jacob van Maerlant ontwikkelt zich van dichter van romans tot dé dichter van de derde stand.


omhoog  Muziek  

Carmina Burana
De Carmina Burana [ liederen van Beuern ] is een middeleeuws manuscript dat gevonden werd in de abdij van Benediktbeuern in Beieren.
De meer dan 200 liederen bestrijken zeer uiteenlopende onderwerpen, maar de belangrijkste thema's zijn wel de ontluikende natuur, kritiek op de wereldlijke en kerkelijke overheid en verheerlijking van het vrije leven vol drank, gokspelen, seks en liefde [ hier is de gehele tekst te vinden ].

Igorlied,



Schilderkunst

Villard de Honnecourt,  Cimabue [1240-1302]

Glas in lood

De kathedraal van Chartres [ Cathédrale Notre-Dame de Chartres ], een hooggotische kathedraal op een heuvel met uitzicht over de stad Chartres [ gebouwd tussen 1194 en ca. 1220, dankt haar faam vnl. aan haar gebrandschilderde ramen, waardoor de gloed van het blauwe Chartreslicht schijnt. Wordt gerekend tot de niet-klassieke wereldwonderen. Zie stained glass Charters. De Kathedraal van Chartres heeft ook een vloerlabyrint [ witte en zwarte steen ]. Zie Architectenweb.nl


Leads / Sporen naar de dertiende eeuw


  Het aanzien van een millennium - W. Velema
Kroniek van historische gebeurtenissen van de Lage landen 1000-2000
  Geschiedenis van Holland / deel I tot 1572  -  redactie Thimo de Nijs
In dit eerste deel van de Geschiedenis van Holland laten historici, archeologen en kunsthistorici van naam hun licht schijnen over de vraag hoe het komt dat het graafschap Holland zich in de tweede helft van de Middeleeuwen zo voortvarend heeft ontwikkeld – en in hoeverre in deze periode al de basis is gelegd van een cultuur die wij 'typisch Hollands' noemen

1100 < > 1300

  De verloren lotuskruisen
Een zoektocht naar de steden, kerken en graven van vroege Christenen in China.
Door Tjalling Halbertsma
Uitgegeven door Altamira-Becht, april 2002
 Dzjengis_Khan
  Kinderkruistochten  -  populaire benaming voor de volkskruistochten in 1212.
Eerste kinderkruistocht werd gevormd door een Duitse en wellicht ook Franse groep [enige duizenden, voornamelijk jonge mannen en vrouwen uit verpauperde agrarische gezinnen]. De aanvoerder van de Duitse groep was een jonge profeet, Nikolaas, die voor de deelnemers Gods stem vertolkte. Route ging langs de Rijn naar de Elzas. Volgens sommige bronnen staken ze vandaar uit de Alpen over en arriveerden ze op 20 augustus in Piacenza. Andere, oudere, bronnen geven een route door Zwaben, Beieren en Oostenrijk en vervolgens, via de Brennerpas, Lombardije. Op 25 augustus kwamen de kruisvaarders in Genua aan. Daar splitste de groep zich. Sommigen bleven in Genua, anderen trokken verder naar Marseille en Rome. Slechts een klein aantal werd ingescheept, waarschijnlijk naar Marseille, en werd door piraten gevangen genomen en als slaven aan de Saracenen [ = christelijke benaming voor islamitische Arabieren en andere moslims ] verkocht.
  Het verhaal van de kinderkruistocht   -  F.G. Droste
In het jaar 1212 heeft volgens de kroniekschrijvers uit het midden van de dertiende eeuw een kinder-kruistocht plaatsgevonden. Geen veroveringstocht van zwaar bewapende ridders, maar een pelgrims -tocht van kinderen, komend uit Frankrijk, het Rijn-land en de Lage Landen., Of het een tocht geweest is van kinderen of van paupers, op drift geraakt door hongersnood en ziektes, staat niet vast. Volgens verschillende kronieken zijn er twee leiders geweest, allebei geroepen door de Heer zelve: de herdersjongen Stephen van Gloies in de Vendôme en de student Nikolaus van de kathedraalschool uit Keulen. Dit is een verhaal. Maar wel een verhaal dat gebaseerd is op de verslagen zoals die te vinden zijn in de oude handschriften van kloosters en abdijen.
Paperback, 215 Pagina's, Uitgeverij Aspekt B.V., 1ste Druk, 2004, ISBN: 9059114086
  Kinderkruistocht bij Wikipedia
  Kruistochten algemeen
Voorgaand stukje tekst over de kiinderkruistochten is afkomstig uit deze site, waar een algemeen overzicht over alle kruistochten staat.
 'Kruistocht in spijkerbroek' is een jeugdboek van Thea Beckman waarin de Kinderkruistocht vanuit het oogpunt van een jongen uit de jaren '70 van de twintigste eeuw wordt gezien. In 2006 is een Film op basis van dit boek uitgebracht.
  Medievalcrusades  -  Engelstalige site
Niet alleen over de kruistochten zelf,  maar ook aandacht voor afgeleide items zoals: mythologie en munten uit die periode. Met begeleidende prenten en gedetailleerde kaarten
  Mongol, een film van Sergei Bodrov, 126 minuten. Een eigen portret waar het drait om de ontwikkeling van jongeman tot leider. 1e deel van een trilogie over de legendarische heerser. Zie Sergei Bodrov.
  Preaching the crusades, Mendicant Friars and the cross in the thirteenth century
(Reclame voor de kruistochten, bedelmonniken en het kruis in de dertiende eeuw)
Onder Gregorius IX kwam de kruisprediking eerst goed op gang, een beweging die politiek en geloof, krijgsbelang en de redding van de persoonlijke ziel, oorlogsprediking als geloofsprediking, geld en genade op geniale doen samenvallen.
Geschreven door Christoph T Maier en uitgegegeven door Cambridge University Press. Eerste keer verschenen in 1955. Herdruk 1995.
Besproken door Kees Fens in de Volkskrant 15 mei 1995.

 

illustratie - blauwe lijn

disclaimer
 

(C) 1998-2013 0917 -  Studio 15