|
Het feest van Sint Maarten
herkomst Sint-Maarten, kleurplaten Sint-Maarten, liedjes m.b.t. Sint Maarten, boeken over Sint-Maarten, lampionnen, culinair / koken, patroonheilige
links
Sint-Maarten, ook wel Martinus van Tours [ geboren in 316 en gestorven op 11 november 397), was bisschop van Tours en een belangrijke grondlegger van het katholieke christendom in Gallië.
Hij is in een aantal streken van Nederland [ zoals Groningen, de Zaanstreek, Almere ], Vlaanderen [ de Westhoek en de Denderstreek ] en Duitsland [ Rheinland-Pfalz en Saarland ] bekend als Sint
Maarten. Zijn naamdag wordt er nog steeds gevierd.
De herkomst van het Sint Maarten-feest
Sint Maarten is gebaseerd op een legende. Maarten werd geboren in
het jaar 316 in het huidige Hongarije. Ging in dienst bij de Romeinen en klom op tot officier.
Hij werd door de keizer tot ridder geslagen. Op een zeer koude dag in de winter zag Maarten een
arme man zonder jas de sneeuw zitten. Hij stapte van zijn paard af en sneed met zijn zwaard zijn eigen mantel doormidden en gaf de arme man een helft tegen de kou.
In 480 werd Sint Maarten
officieel ingesteld als de advent, het begin van het kerkelijke jaar en de periode die de komst van Jezus inluidt.
Sint-Maarten wordt gevierd op 11 november, midden in de herfst. De bomen
zijn kaal en het is vroeg donker. Het feest is een echt 'lichtfeest' voor kinderen. De traditie is dat kinderen zelf een lantaarntje (lampion) maken van papier, karton, een uitgeholde suikerbiet
of pompoen met een kaarsje erin. Hiermee gaan ze 's avonds als het donker is in optocht langs de huizen. Aan de deur zingen ze een aantal liedjes. In ruil hiervoor krijgen ze een kleine attentie, net
zoals Sint Maarten die de helft van zijn mantel aan de arme man gaf. Tegenwoordig bestaat de tractaties uit wat snoep, een manderijn of bijvoorbeeld een stuiver.
Soms wordt er voor de volwassenen ook een Sint-Maartensvuur ontstoken, te vergelijken met een paasvuur.
Het vuur, teken van licht, warmte en geborgenheid, verjoeg de boze geesten, weerde
besmettelijke ziekten af en bevorderde de vruchtbaarheid. Dit tweede ritueel [ naat de lampionnenoptocht ] komt vooral voor in Belgisch Limburg en het aangrenzende Duitse Rijnland.
In Duitsland
maakte men vroeger op dag van Sint Martin een staf van berkenhout, omwonden met twijgen van de eik en de jeneverbes. Deze staf werd de hele winter bewaard. In het voorjaar gebruikte men het om vee aan te
raken als het weer naar de weiden werd gebracht.
Er zijn banden met het feest van Sint Hubertus [ patroonheilige van de jacht ] op 3 november, Allerheiligen en Allerzielen.
Kleurplaten Sint Maarten
 Pinkelotje
Liedjes over Sint Maarten
Sint Maarten, Sint-Maarten
We zingen langs de deuren een lied
Doe open, anders hoor je het niet.
Leg alstublieft wat lekkers klaar,
Dank u wel, mevrouw,
tot volgend jaar!
klik voor meer liedjes
Lampionnen
Juf Ilona´s Sinter Merte - diverse voorbeelden met gebruiksaanwijzing
Paddenstoel [ karton, vliegerpapier, ijzerdraad ], auto [ karton en vliegerpapier ], clown [ karton en vliegerppapier ], spin [ bodem plastic fles ], zonlampion, geweven lampion [ kippengaas ].
Juf Janneke
Juf2juf.info
Pikachu lampion, Chinese lampion, Eierdozen lampion, Papiermaché lampion, Bladeren lampion, Kampvuur lampion, Tekening lampion, Flat[gebouw] lampion.
Ontdekplek - Japanse lampion
Knutselidee - Lampion uit Melkpak
Koninklijke Vereeniging voor Volksvermaken te Groningen
In de stad Groningen maken ze wel heel bijzondere lampionnen : van voederbieten. De voederbieten worden
gratis uitgedeeld + folder met instructies hoe er een lampion van te maken. Tevens wedstrijd wie de mooiste lampion kan maken.
Leuk voor kids - knutsel zelf een lampion van eierdoos of plastic fles
Lampions aangeboden op Marktplaats
Of als je een beetje duits kunt lezen: Laternen, maar ook als je het duits niet machtige bent, zijn de
voorbeelden goed te begrijpen. Diverse voorbeelden over hoe je een lampion kunt maken [ b.v. van een
papieren draagtas ], welke motieveb je kunt gebruiken en wat de kleuren beteken. Bijna alles is te printen.
Zzzebra - Kunsterbunte transparent Laterne
Du brauchst: Schere, Schulkleber, Laternenbügel, Kerzenhalter, große Käseschachtel, Transparentpapier.
Culinair / lekker eten
Het Sint Maartensmaal ging vooraf aan het vasten in de advent [ de tijd voor Kerstmis ], waarbij de tafel feestelijk werd gedekt en men zich tegoed deed aan o.a. ganzengebraad en Sint Maartenshorens.
Gans - Sint Maartensganzen
Sint Maarten wordt vaak met een gans afgebeeld. Dit vanwege een legende: Martinus zous zich in een ganzenhok verstopt hebben op het moment dat hij gevraagd werd om bisschop te worden. Toen men hem
zocht, verraadde het lawaai van oplettende ganzen de plaats waar hij zich verborgen hield.
In vroeger tijden vierde men in huisgezinnen het feest van Sint Maarten met een groots feestmaal en het
geven van geschenken aan elkaar. Die geschenken bestonden vooral uit ganzen: Sint Maartensganzen.
Zie Gänsebraten / Gänseküche [ o.a. Maartensgans gevuld met kastanjes, Maartensgans gevuld met appels,
aardappels en paddestoelen ].
Pompoencake
Recepten pompoencake : zie Kookjij.nl, Dick's Digitale Kookboek, Debby's Keukengeheimen [ Surinaamse
pompoencake ], Receptjes.be, Voor Oma [ Halloweenrecepten ].
Pompoensoep - maaltijdsoep
Pompoensoep is een flinke maaltijdsoep, gemaakt van pompoen en naar keuze andere groenten.
Recepten pompoensoep : zie Allerhande van Albert Heijn [ december 2004 ], Marina's Recepten, Trendystyle [ zuppa halloween ], Tapas recepten, Wikibooks
Schuddekorfsdag
Iin sommige streken van Nederland bestond de gewoonte om aan de vooravond van Sint Maartensdag broodkorven leeg te schudden voor de bedelaars. Op die avond gingen de kinderen ook rond om kastanjes,
noten en appels op te halen. Deze werden vervolgens boven het Sint Maartensvuur geroosterd en wild door elkaar geschud, terwijl de jeugd eromheen danste en liedjes zong. Sinds de dertiende eeuw heet de
vooravond van het Sint Maartensfeest dan ook 'Schuddekorfsdag'.
Sint Maartenshorens
Gebak in de vorm van een hoefijzer [ oorspronkelijk waren dit drinkbekers – horens van wilde dieren – van de Germanen ].
.
Zie Pinkelotje
Zie Heiliger Mann - Rezepten - weliswaar in het duits en een beetje uitgebreider dan bij ons in Nederland,
maar het ziet er allemaal zo lekker uit.....
Das Original Bayerische Gänse- und Enten-Kochbuch - door Tina Binder, Egon M. Binder
Ganzenkookboek / Eendenkookboek
Gebonden uitgave; 70 pagina's; Uitgeverij: Südost Verlag [ januari 2000 ]; Taal : Duits; ISBN: 3896820389
Patroonheilige
Sint Maarten is Patroon van : Soldaten, cavaleristen, militairen, ruiters, hoefsmeden, wapensmeden,
leerlooiers, wevers, armen, bedelaars, molenaars, gordelmakers, hoteliers, kleermakers, handschoenmakers,
hoedenmakers, reizigers, gevangenen, wijnboeren, borstelmakers, omroepers, geheelonthouders, herders, waarden.
Sint Maarten kun je aanroepen tegen : Belroos, uitslag, slangenbeten.
Sitn Maarten kan helpen bij een goede oogs'.
Boeken over Sint Maarten
 Het leven van Sint-Maarten - S. Severus
In deze levensbeschrijving van Martinus zijn drie delen te onderscheiden. Eerst geeft de vertaler achtergrondinformatie over de tijd van de heilige, diens vrienden en de structuur van het volgende
levensverhaal. Daarna schetst de biograaf de voornaamste belevenissen uit het leven van Sint Maarten. Eerst
soldaat van de keizer, de ommekeer, meer ascetisch, dan bisschop. Uitvoerig weidt hij uit over de deugden en
verdiensten maar vooral over zijn wonderen en goede daden (denk aan de manteldeling!). Dan sluit Severus
af met een beeld van leermeester en herder. Deze auteur, een advocaat, heeft een levendige, rijke stijl met
veel invoeling. Hij toont een klassieke achtergrond en maakt gebruik van het literaire genre. Verdere informatie
geeft hij in drie brieven. In het derde deel stelt een Vlaamse leraar aan Martinus vele indringende vragen.
Steeds ligt in deze tekst een vergelijking van de roerige vierde eeuw met ons hedendaagse, soms verwarde
tijdsbeeld. Deze biografie is voor iedereen toegankelijk en leesbaar. Met kaartje en aantekeningen. Verzorgde uitgave.
 Leven met het jaar
Dit boek is gevuld met liedjes, verhalen, spelletjes voor binnenhuis en buiten, knutselideetjes met materialen uit
de natuur, maar ook met papier, recepten voor kleine gerechtjes of ideetjes om te bakken of om drankjes
samen te stellen. Dit alles staat in het licht van de feesten van het jaar, maar ook van de seizoenen en soms
hebben ze betrekking op maanden in het jaar. Alle leden van het gezin, jong en oud, kunnen in dit boek iets
vinden om te doen, te lezen of te zingen. Bovendien geeft de inhoud van dit boek de mensen gelegenheid om
feesten als Carnaval, Pasen, St. Nicolaas en Kerstmis werkelijk inhoud te geven en te vullen met meer dan
alleen voedsel. Daarnaast wordt er ook aan minder bekende feesten aandacht geschonken, zoals onder
andere het Michaelsfeest, het Sint Maartenfeest, Sint Luciafeest en Sint Jansfeest. Hierdoor kan men weer
toegang vinden tot de oude volkscultuur. De illustraties zijn zwart-wit afgedrukte aquarelletjes. Duidelijke
werkschetsjes begeleiden de werkbeschrijvingen van de knutselwerkjes. De liedjes zijn aangevuld met notenschrift. Dit dikke boek voor diverse leeftijdsgroepen vanaf ca. 11 jaar heeft overwegend een goed
leesbare druk.
Lichtjes, slingers en verhalen. Praktijkboek voor vieringen in de basisschool
Door Marita Nijenhuis en Nan Sikkel
2001; Uitgegeven door Kwintessens NZV Uitgevers, Postbus 1492, 3800 BL Amersfoort, ISBN 9069862344
Laternen, Lieder und ein halber Mantel. Mit Kindern St. Martin erleben - Michael Jahnke
Broschiert: 48 Seiten; Verlag: Aussaat (Oktober 2004); Taal: Duits; ISBN: 3761553439
Sankt Martinslieder. Blockflöte, Gitarre (Musiknoten) - von Magolt Hans (Komponist), Marianne (Komponist)
Musiknoten: 24 Seiten; Verlag: MDS (1998); Taal: Duits; ISBN: 3795754097.
Die Ansingelieder zu den Kalenderfesten - Heinrich Siuts (Göttingen 1968).
ISBN: 3509003101.
'Das Martinsbrauchtum in Bielefeld und Umgebung im Wandel der Zeiten - G. Angermann
Rheinisch-westfälische Zeitschrift für Volkskunde 4 (1957) 231-256.
Links / verwijzingen
Foekepot
Naast lampions, uitgeholde rapen, knollen en kalebassen, gebruikten de langs de deur trekkende kinderen een
foekepot of rommelpot. Dat is een pot waarover een varkensblaas is gespannen met daarin een rietje dat een brommend geluid maakt als eraan wordt getrokken.
Koninklijke Bibliotheek - Dossier Sint Maarten
Boektitels over de heilige, Boektitels over het feest Sint Maarten, Boektitels diversen over Sint Maarten
Martinus van Tours - Wikipedia
Het Sint-Maartensfeest is oorspronkelijk een Germaans feest ter ere van Wodan. Men bracht dankoffers en
brandde reinigende vuren om de vruchtbaarheid van het land en vee te bevorderen. Later werd het vooral
een kinderfeest, kinderen trokken met lampions of uitgeholde rapen, knollen en kalebassen met een kaarsje
langs de deur voor snoep en fruit. Ook gebruikten ze een foekepot of rommelpot, dat is een pot waarover een
varkensblaas is gespannen, daarin zit een rietje dat een brommend geluid maakt als eraan wordt getrokken. In onder andere de Zaanstreek en Almere gaan kinderen op 11 november nog steeds met zelfgemaakte
lampions langs de deuren om te zingen, waarvoor ze snoep krijgen. Op andere plaatsen wordt een Sint-Maartensvuur gebrand. Sint-Maarten was vroeger de datum waarop geslacht werd en het vee op stal ging.
Pompoen online bestellen - Kwekerij Elshout in Bruinisse
Ook voor pompoenzaden.
Sint Maarten - Meertens Instituut
Uitleg over Sint Maarten, beschrijving Martinus, verklaringen, Sint-Maartenlopen in de 20ste eeuw, literatuur [
Sint-Maarten in Nederland, Sint Maarten in omringende landen ], Sint-Maartenslied, Sintmaartenszingen [
Verspreidingskaarten, Liedjes (met geluid) en teksten [ Sinte Sinte Maarten / Sint Maarten/ (staarten), Hier
woont een rijke man, Elf november is de dag, Sinte Maarten mik-mak, Sinte Maarten had een koe, Als er niks gegeven wordt... (scheldliedjes) en Hier woont een kikkerbil ]
Meertens Instituut is het onderzoeksinsituut van het Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW)
Sint-Maartensvuren in Overpelt, België - Gemeente Overpelt
Naast de lampionnenoptocht voor kinderen, zijn er de Sint Maartensvuren voor volwassenen [ te vergelijken
met Paasvuren ]. Gemeente loopt er niet mee te koop. Een paar jaar geleden heeft men geprobeerd om er een 'Sint Maarten Spektakel' van te maken.
Het vuur, teken van licht, warmte en geborgenheid, verjoeg de boze geesten, weerde besmettelijke ziekten af en bevorderde de vruchtbaarheid.
Sint Maartensvuren in Sint Truiden, België - Stadt Sint-Truiden
Door ervaringen verstandig geworden is het spelen met vuur al in de vroegste tijden beteugeld: 'nijemant (mag
) vuerpijpen in der locht of lanxst der erden schieten; de straf is deze keer een bedevaart naar Rutsemedouwe, Rocamadour in Frankrijk (1575)'. Eén enkele uitzondering wordt gemaakt voor het traditionele
Sint-Maartensvuur. Het stoken van vuur op straat is verder verboden.
Sint-Martinusviering in Genk - zie de Stad Genk
Folkloristisch en traditierijk feest in Genk. Het hoogtepunt is een heuse Sint-Martinusstoet die bij het invallen
van de duisternis door de straten trekt. De Sint-Martinusstoet vertrek om 18 uur in de Nieuwstraat.
Martinsfest [ Rhijnland-Paltz en in het Saarland ]
Zie b.v. Martinsfest im Soldiner Kiez [ Lampionumzug zum Martinsfest ],
Martin von Tours - Sankt Martin, Heiliger Martin von Tours [ ***** ]
Geschichte / Geschiedenis, Legenden, Lexicon, Laternen / Lampions, Lieder / Liedjes, Rezepte / Recepten,
Galerie, Literatuur, Kirchen / Kerken in het aartsbisdom van Keulen [ met Sint Maarten als patroonheilige ].
Religiöses Brauchtum - Religieuze gebruiken in zomer, winter, herfst en lente
Hier finden Sie Beiträge zum Religiösen Brauchtum, die im Pressedienst des Erzbistums Köln veröffentlicht werden. Eine erweiterte Sammlung und Erläuterungen finden Sie unter www.festjahr.de und www.heilige.de.
Die Schönsten Seiten für Sankt Martin
Allgemeine Seiten, Geschichte, Bräuche, Martinsrezepte, Martinslaternen, Martinsgeschichten, Martinslieder
Sint Martinus van Tours - gemaakt door ene Demus
======
Slachtmaand, Sint-Maarten, St. Maarten, Suntermeerten, derde oogstfeest [ op dit keerpunt, dat niet tot de
zomer, noch tot de winter behoorde, regeerde de chaos. Dit manifesteerde zich in de legende van de Wilde
Heer, die met zijn bende met veel gekletter op zijn paard door de lucht vloog en soms neerstreek op een akker
om alles overhoop te halen. Het volgende seizoen bleek de betreffende plek dan bijzonder vruchtbaar te zijn
of er waren gaven achtergelaten. In de Germaanse gebieden heette hij Wodan ], christelijke variant 'Wilde Heer',
|
