geschiedenis - terugblik - logo
link naar site map van terugblik
illustratie - blauwe lijn

index

vóór Christus

0  - 1900

1900 - 1909

1910 - 1919

1920 - 1929

1930 - 1939

1940 - 1949

1950 - 1959

1960 - 1969

1970 - 1979

1980 - 1989

1940 < > 1942

1941 - illu
De kroniek van onze eeuw - 1940 - 1949


Adema wint de Elfstedentocht.
Rudolf Hess vliegt naar Schotland.
Duitsland valt Rusland binnen.
Japan valt Pearl Harbor aan. Een ontzet Amerika verklaart de oorlog aan Japan.
 

lijn a - illu
lijn b - illu

films uit 1941   boeken uit 1941   muziek uit 1941

1990 - 1999

2000 - 2009

2010 - 2019

tijdlijn

boeken

film

reizen

links

op zoek naar je oude school?

begin bij
klasgenoten


3 januari.
Het gebruik van de lettertypes Fraktur en Süterlin [ in 1935 in het onderwijs ingevoerd ] worden op voorspraak van Hitler verboden als verachte 'Schwabacher Judenlettern'.
8 januari. Baden-Powell [ 1857 ], Brits grondlegger van scouting, overlijdt. Zie Wikipedia.
10 januari. Vanaf vandaag moeten alle joodse inwoners van Nederland zich laten registreren.
20 januari. Franklin D. Roosevelt ingezworen als Amerikaans president.

6 februari.
Auke Adema wint de zevende Elfstedentocht.

10 februari. Het eerste nummer van het illegale Parool verschijnt.

20 februari. Vlaams tekenaar-beeldhouwer George Minne [ 1866 ] overlijdt. De thema's, die Minne in zijn symbolistische stijl verwerkte, waren vooral: ascetische jongelingen, de pieta's en moeder en kind. Zijn beroemdste werk, De Knapenfontein, is in Folkwang Museum in Essen te bezichtigen.
25 februari. Februaristaking in Amsterdam uit protest tegen twee razzia's, maar wordt hard neergeslagen [ negen doden en vierentwintig zwaargewonden ].

13 maar. Bernardus IJzerdraat (49), organisator ven een van de eerste verzetsgroepen in de Tweede Wereldoorlog in Nederland, "De Geuzen" in Rotterdam, wordt samen met 17 anderen op de Waalsdorpervlakte bij Scheveningen gefusilleerd. Zie Wikipedia en Nationaal archief.

26 mei. Joodse musici  mogen niet langer in Nederlandse orkesten spelen.

4 juni. Wilhelm II, ex-keizer van Duitsland [ 1859 ] overlijdt in Doorn. Deze telg uit het Huis Hohenzollern was van 1888 tot 1918 de laatste koning van Pruisen en de derde en laatste keizer van het Duitse Keizerrijk. Zie Wereldoorlog1418.nl, Jaarlijkse herdenking in Doorn en Wilhelm-der-zweite.de
22 juni. Hitlers troepen vallen Rusland binnen [ Operatie Barbarossa ].

12 juli. Nederlandse politieke partijen worden verboden.
18 juli. Studentenorganisaties in Nederland verboden. Atayer Cor Wals (r) -  De slingerplant
20 juli. Cor Wals (alias de Slingerplant) wordt in een tenue met SS-tekens Nederlands kampioen stayeren in het volgepakte Olympisch stadion. Tijdens zijn ereronde wordt hij door het publiek bekogeld met zitkussentjes.

3 september. Joodse straathandelaren niet langer welkom op Amsterdamse markten. Voor hen worden vier aparte markten aangewezen.

7 december. Amerikaanse marinebasis Pearl Harbor wordt uit het niets door Japanse vliegtuigen aangevallen.
8 december. Verenigde Staten verklaart de oorlog aan Japan.
8 december. Nederland beschouwt zich in staat van oorlog met Japan.

Na hevige protesten van het Duitse front [ Tobrioek ] over het niet meer laten horen van het liedje Lili Marlene, gezongen door Lale Andersen, wordt het een vast onderdeel van het avondprogramma na tien uur [soldatenzender Belgrado].
Ook de geallieerde soldaten weten het lied te waarderen [maar dan gezongen door Marlene Dietrich], waardoor het liedje uitgroeit tot een wapen in de propagandaoorlog.


omhoog  Boeken

Ciske de Rat
- Piet Bakker, Nederlands beschaving in de zeventiende eeuw  -  Johan Huizinga.

Eerste 'Heer Bommel en Tom Poes' - Marten Toonder ?

Lost between the Stars - Robert Heinlein,  The Black Stallion - Walter Farley [klassiek kinderboek over de relatie tussen een jongetje en zijn paard],  The Dry Salvages - Eliot,

Debuut Franse schrijver Jean Genet met 'Le condamné a mort', opgedragen aan de in 1939 ter dood veroordeelde en onthoofde 20-jarige Maurice Leporge.


omhoog  Films

Above Suspicion
(VS, Richard Thorpe). Spionagefilm met Joan Crawford, Fred MacMurray en Conrad Veidt, Along the Rio Grande (VS, Edward Killy). Western met Tim Holt, Citizin Kane (VS, Orson Welles). Een van de beste films ooit gemaakt, Dumbo (VS, Ben Sharpsteen). Klassieke Disney-tekenfilm. Over een vernederd olifantje met grote oren, Footsteps in the Dark (VS, Lloyd Bacon). Misdaadkomedie met Erroll Flynn, Hellzapoppin' (VS, Harry G. Potter, 84 min.). Bijzondere komedie!, High Sierra (VS, Raoul Walsh),  Lady for a Night (VS, Leigh Jason). Kostuumthriller met Joan Blondell,  Lady from Louisiana (VS, Bernard Vorhaus). Ona Munson valt voor advocaat John Wayne, Mr. and Mrs. Smith (VS, Alfred Hitchcock). Komedie met Carole Lombard en Robert Montgomery, Red River Valley (VS). Met Roy Rogers,  Sergeant York (VS, Howard Hawks). Pacifistische boer [Gary Cooper] moet noodgedwongen meevechten in WO I. Eerste Oscar voor Cooper, Sheperd of the Hills (VS, Henry Hathaway). Naar roman van Harold Bell Wright over gespannen vader-zoon-relatie. Met John Wayne, Suspicion (VS, Alfred Hitchcock). Melodramatische thriller met Joan Fontain en Cary Grant, The Maltese Falcon (VS, John Huston). Regiedebuut van Huston. Verfilming van Dashiel Hammets detective. Humphrey Bogard als Sam Spade, 

red river valley - illu

omhoog  Muziek

Als sterren flonk'rend aan de hemel staan
- Ramblers [& Marcel Thielemans], Boogie Woogie Bugle Boy - Andrew Sisters, Chattanooga Choo choo - Glenn Miller Orchestra [& Tex Beneke, Paula Kelly & Modernaires], Cloak and Dagger (VS, Fritz Lang). Gary Cooper op zoek naar door nazi's gekidnapte atoomgeleerde, Dag schatteboutje - Ramblers [&Wim Poppink], Deep in the Heart of Texas - Heidi Horace Band, Drum Boogie - Gene Krupa band [& Irene Day], Green Eyes - Jimmy Dorsey Orchestra [& Helen O'Connell & Bob Eberly], La Mer - Charles Trenet, Let's get away from it all - Tommy Dorsey [& Frank Sinatra], Lili Marleen - Lale Andersen/Liselotte Wielke. Een liedje van heimwee en verlangen op basis van een liefdesgedicht van Hans Leip. Voor het eerst te horen via Radio Belgrado, een Duitse zender in Joegoslavisch gebied. , San Antonio Rose - Bing Crosby, Stardust - Artie Shaw, Take the A train - Duke Ellington, The white Cliffs of Dover - Kay Kyser, We'll meet again - Vera Lynn, Yes Indeed - Tommy Dorsey [& Sy Oliver & Jo Stafford], 

1940 < > 1942

Leads/sporen naar de veertiger jaren  omhoog

blauw vierkantje - illu  Plaats delict : Nederland   -   J.A. Blaauw 
In 'Plaats Delict: Nederland' beschrijft ex-commissaris van Rotterdam J.A. Blaauw zeven geruchtmakende moordzaken met in totaal 11 slachtoffers. Eén van de behandelde moordzaken gaat over een seriemoordenaar die in 1941 en 1960 3 moorden pleegde. Verder komen o.a. een dubbele roofmoord in Culemborg en een plattelandsdrama waarbij drie stropers worden vermoord door een jachtopziener ter sprake.
blauw vierkantje - illu  Mode uit de veertiger jaren - Patricia Baker & R. Price
Modebepalende gebeurtenissen in dit tijdvak waren de rantsoenering, bezetting en bevrijding. Ook Hollywoodsterren, teenageridolen, jazzmuzikanten en modeontwerpers spelen een belangrijke rol binnen de maatschappelijke context van het kleedgedrag. De nadruk valt vooral op Engeland, Frankrijk en Amerika. De vele foto's en afbeeldingen in kleur en zwart/wit geven een helder historisch beeld.
blauw vierkantje - illu  Lili Marleen. Ein Schlager macht Geschichte
Tentoonstelling in het 'Haus der Geschichte' in Bonn [ 2001/2002 ]. Met de folklore-jurk van Lale Anderson, het uniform waarin Marlene Dietrich aan het front optrad en de avondjurk van Hanna Schygulla in Fassbinders film . Maar ook het soldatenmutsje van dichter Hans Leip en zijn eerste aantekeningen. verder vitrines met oorspronkelijk materiaal van componist Norbert Schultze.

 

illustratie - blauwe lijn

disclaimer
 

(C) 1998-20130116 -  Studio 15