geschiedenis - terugblik - logo
link naar site map van terugblik
illustratie - blauwe lijn

index

vóór Christus

0  - 1900

1900 - 1909

1910 - 1919

1920 - 1929

1930 - 1939

1940 - 1949

1950 - 1959

1960 - 1969

1970 - 1979

1980 - 1989

1938 < > 1940

1939 - illu
De kroniek van onze eeuw 1930-1939

Louis Davids [1883] overlijdt
Duitse troepem marcheren Praag binnen
Pact tussen Hitler en Stalin.
Tweede wereldoorlog [ WO II ] breekt uit.
 

lijn a - illu
lijn b - illu

films uit 1939   boeken uit 1939   muziek uit 1939

1990 - 1999

2000 - 2009

2010 - 2019

tijdlijn

boeken

film

reizen

links

op zoek naar je oude school?

begin bij
klasgenoten


Anthony Fokker
(1890 - 1939)

Duitsland eist een deel van Antarctica op [ Neu-Schwabenland ].

In de VS, aan de Universiteit van Columbia wordt begonnen met de bouw van de eerste experimentele Kernreactor. Zie Enrico_Fermi [ natuurkundige ].

Het Rijk wijst Schiphol aan als 'nationale wereldluchthaven', maar vanwege de navolgende oorlogstijd wordt e.e.a. niet geëffectureerd.

De 20-jarige Maurice Leporge wordt in Frankrijk onthoofd wegens moord op zijn minnaar. Naar aanleiding hiervan schreef de Jean Genet in 1941 een gedicht ('Le condamné a mort') van 60 kwatrijnen, waarmee hij als schrijver debuteerde.

28 januari. William Butler Yeats [ 1865 ], Iers dichter, toneelschrijver en mysticus. In 1923 won de Nobelprijs voor de Literatuur. Zie William_Butler_Yeats.

1 februari.
Een extra lange trein staat op het Centraal Station van Amsterdam klaar om de laatste Duitse dienstmeisjes naar huis te brengen. Het tekort aan dienstboden werkt in het voordeel van joodse vluchtelingen uit Duitsland. Mede door de nog steeds grote verontwaardiging over de progroms tijdens de Kristallnacht, verruimt de Nederlandse regering het aantal vergunningen voor Duits-joodse dienstbodes met 100.

10 februari. Paus Pius XI [ 1857 ], paus van 1922 tot 1939, overlijdt aan de gevolgen van meerder hartaanvallen. Vóór zijn pontificaat was hij een fervent bergbeklimmer. Het gerucht gaat overigens dat Petacci, de privé-arts van de paus én de vader van Clara Petacci, de maîtresse van Benito Mussolini, hem met een injectie om het leven heeft gebracht om te voorkomen dat een beoogde encycliek van Pius XI,  waarin hij het antisemitisme, racisme en de vervolging van Joden veroordeelde, openbaar zou worden. Zie Humani generis unitas [ Nederlandse vertaling: Over de eenheid van het menselijk ras ].
11 februari. In het blad Nature verschijnt van de hand van Lise Meitner en Otto Frisch een artikel over kernsplitsing.

15 maart. Duitse troepen bezetten Praag.
22 maart. Litouwen wordt gedwongen om het Memelland aan nazi-Duitsland af te staan.

1 april. Einde Spaanse Burgeroorlog.
7 april. Albanië wordt door Italië ingelijfd.

1 juli. Louis Davids [ 1883 ], een Nederlands cabaretier en revueartiest, overlijdt onvewacht, mede als gevolg van astma. Davids heeft veel betekent voor de carrières van o.a. Wim Kan, Corry Vonk en Wim Sonneveld.

23 augustus. Ondertekening in Moskou van Molotov-Ribbentroppact, een niet-aanvalsverdrag tussen nazi-Duitsland en de Sovjet-Unie.

1 september. Duitse troepen vallen Polen binnen.
3 september. N.a.v. de Duitse invasie in Polen verklaren het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk de oorlog aan Duitsland. De Tweede Wereldoorlog is feitelijk begonnen.
9 september. 30 personen komen om het leven komen als dee Nederlandse mijnenveger Hr. Ms. Willem van Ewijck op een eigen mijn loopt.
17 september. De Sovjet-Unie valt onverwacht het nog niet door de Duitsers bezette gedeelte van Polen binnen.

9 oktober. In kamp Westerbork [ in augustus opgezet voor ongewenste vluchtelingen ] komen de eerste joodse vluchtelingen aan. Eigenlijk zou dit kamp bij Elspeet komen, maar Koningin Wilhelmina vond de afstand van twaalf kilometer tot haar zomerverblijf paleis Het Loo veel te weinig. En ook de ANWB vond Elspeet geen goede keuze, want de gehele Veluwe moest voor onbevangen vakantieplezier beschikbaar blijven.

12 november. Groot-Brittannië en Frankrijk leggen een verzoek van Koning Leopold van België en Koningin Wilhelmina aan de strijdende partijen om te onderhandelen naast zich neer.

12 december. Douglas Fairbanks [ 1883 ], een Amerikaans acteur, filmproducent en scenarioschrijver overlijdt op 56-jarige leeftijd in zijn slaap aan een hartaanval. Hij was een van de eerste grote filmsterren uit het tijdperk van de stomme film. Hij was onder andere te zien als Zorro in 'The Mark of Zorro' in 1920 en 'Robin Hood' in 1922].
14 december. De Sovjet-Unie wordt wegens haar agressie tegen Finland gals lid van de Volkenbond geschorst.
17 december. Het Duitse slagschip Graf Spee [ een nog geen 5 jaar oud pantserschip van de Deutschlandklasse ] wordt door zijn commandant in de baai van Montevideo tot zinken gebracht. Dit na een slag met Engelse schepen bij de monding van de rivier de la Plata, de eerste zeeslag van de Tweede Wereldoorlog, waar de Graf Spee licht beschadigd uit was gekomen. Montivideo in Uruguay was een neutrale haven. Zie Wikipedia.
23 december. Anthony Fokker, Nederlandse luchtvaartpionier en vliegtuigbouwer, overlijdt op 49-jarige leeftijd als gevolg van complicaties na een operatie. Zie Wikipedia.


omhoog  Boeken 1939

Nobelprijs voor de Literatuur voor de Finse schrijver Frans Eemil Sillanpää.

De Bruiloft der zeven Zigeuners
  -  A. den Doolaard,  Dierenleven in Artis -  Verkade album, Het laatste Huis van de Wereld   -  Bep Vuyk. Kroniek over twee pioniers op Boeroe [Mollukken],  Pinkeltje - Dick Laan,  Hoe hoort het eigenlijk?  -  Amy Groskamp-Ten Have,  Honderd avonturen met een Pollepel  -  J.W.F. Werumeus Buning,

Le Mur - Jean-Paul Sartre [existentialistisch filosoof],  Mutter Courage und ihre Kinder - Bertold Brecht,  The Big Sleep - Raymond Chandler. hardboiled detective: cynische helden in een harteloos universum,  The Grapes of Wrath - VS, John S. Steinbeck - Aangrijpend verhaal tegen de achtergrond van de 'Depression' en vernietigende droogte in het Midden-Westen [Dust Bowl] van de VS.


omhoog  Films

Alexander Nevsky
(Rusland, Eisenstein]. Met muziek van Prokofiev,  Es War Eine Rauschende Ballnacht (D, Carl Froelich). Romantisch drama met Zarah Leander, Marika Rökk en Hans Stüwe,  First Love (VS, Henry Koster). Debuutfilm van acteur Robert Stack,  Gone with the Wind (VS, David O. Selznick),  Gulliver's Travels (Max Fleischer). Fraai getekende animatiefilm over de ontmoeting van Gulliver en de Lilliputters,  Huckleberry Finn (VS, Richard Thorpe),  Le jour se lève (Frankrijk, Marcel Carné, 93 minuten). Beste film van Carné. Jean Gabin verschanst zich in zijn huis na het plegen van een moord. Flashbacks hoe het zo allemaal kwam,  Love Affair (VS, Leo McCarey). Klassieker. Romantische tragikomedie met Charles Boyer en Irene Dunne,  Mr. Moto's Last Warning (Norman Foster). Peter Lorre opnieuw als oosterse detective,  Mr. Smith goes to Washington, Ninotschka (Ernst Lubitsch). Greta Garbo als een Russische agente,  Stagecoach (VS, John Ford). Klassieke western waarin indianen postkoets aanvallen. Alle archetypen zijn vertegenwoordigd. Yakima Canutt verzorgt de stunts,  The Adventures of Huckleberry Finn (VS). Met Mickey Roony,  The Adventures of Sherlock Holmes (GB, Alfred Werker). Met Basil Rathbone als Holmes en Nigel Bruce als de trouwe Watson,  The Hound of the Baskervilles (VS, Sidney Lanfield). Horror. Serie moorden in een griezelig kasteel. Klassieker. Met basil Rathbone als de meesterspeurder Sherlock Holmes,  The Old Maid (VS, Edmund Goulding), The Little Princess (VS, Walter Lang). Huilfilm met de 11-jarige Shirley Temple. Adaptatie jeugdboek Frances Hodgon Burnett,  The Roaring Twenties [ VS, Raoul Walsh ]. Misdaadfilm,   The Wizzard of Oz (VS, Victor Fleming). Klassieker met Judy Garland,  When Tomorrow Comes (VS),  Wuthering Heights,

Gone with the Wind - cover

omhoog  MuziekModel eerste gitaar Eddy Christiani

Eddy_Christiani [ 1918 ] naar bekend de eerste Nederlander met een elektrische gitaar [ Epiphone, model Electar Model M ].

A pretty Girl is like a Melody - Paul Whiteman,  Als ik groot ben lieve moeder - Willy Derby, Beer Barrel Polka - Andrew Sisters, Bel Ami [Du hasst Glück bei den Frau'en] - Willi Forst,  Blonde Mientje heeft een hart van prikkeldraad - Snip & Snap, Flip de Fluiter/Wie is Loesje? - Rambler - Wim Poppink, In the Mood  -  Glenn Miller, Klap eens in je handjes - Louis Davids, Korenbloemblauw - Albert de Booy,  Lili Marleen - Lale Andersen [zie 1941 ],  Moonlight Serenade - Glenn Miller Orchestra,  Somewhere over the Rainbow - Judy Garland, Them there eyes - Billie Holiday, We hoeven niet te hamsteren - Johnny & Jones,  Wie heeft er suiker in de erwtensoep gedaan? - Lou Bandy, 

1938 < > 1940

Leads / Verwijzingen naar 1939

  De Vliegende Hollander - A.H.G. Fokker & Bruce Gould
1931, Uitg. Van Holkema en Warendorf (met voorwoord van C.J. Snijders).
  Hoe hoort het eigenlijk? - Amy Groskamp-Ten Have
'Hoe hoort het eigenlijk?' geldt in Nederland als hét standaardwerk over etiquette. Amy Groskamp-ten Have was de eerste die de regels voor een groot publiek op schrift stelde. Al vrijwel direct na het verschijnen van dit boek in 1939 was de titel synoniem met etiquette. Gek genoeg denken veel mensen dat etiquette alleen iets is voor de elite, of hoogstens van belang is bij bruiloften en officiële gelegenheden. Maar niets is minder waar. Weten hoe het hoort is belangrijk, niet alleen omdat het je helpt op een respectvolle manier met je medemens om te gaan, maar ook omdat het je vrijer maakt in het maatschappelijk verkeer. Deze geheel herziene en herschreven editie bewijst dat dit nog steeds het enige boek is waarin precies staat hoe het eigenlijk hoort - uiteraard niet zonder de huidige tijd erin te betrekken, want er is veel veranderd sinds de eerste druk. Reinildis van Ditzhuyzen weet op overtuigende wijze uit te leggen waarom etiquette voor iedereen belangrijk is . Aan de hand van de geschiedenis van de etiquette laat ze zien waarom iets hoort, en ook dat wellevendheid iets anders is dan vormelijkheid, want het werktuiglijk toepassen van regeltjes kan juist heel hinderlijk zijn. Het resultaat is een gids voor iedereen die niet lukraak wil en goede manieren als vanzelfsprekend beschouwt.

 

illustratie - blauwe lijn

disclaimer
 

(C) 1998-2013 0205 -  Studio 15