geschiedenis - terugblik - logo
link naar site map van terugblik
illustratie - blauwe lijn

Mata Hari, symbool van de Belle Epoque

index

vóór Christus

0 - 1900

1900 - 1909

films mata hari  boeken mata hari  muziek mata hari

1910 - 1919

1920 - 1929

1930 - 1939

1940 - 1949

1950 - 1959

1960 - 1969

1970 - 1979

1980 - 1989

1990 - 1999

2000 - 2009

2010 - 2019

tijdlijn

boeken

film

reizen

links

op zoek naar je oude school?

begin bij
klasgenoten

mata hari  in 1905 - illuMata Hari, de legendarische spionne uit Leewarden, heeft vermoedelijk haar leven voor niets gegeven. Uit op 26 januari 1999 in Londen openbaar gemaakte dossiers van de Britse geheime dienst MI5 blijkt dat haar effectiviteit als spionne voor de Duitsers uiterst gering is geweest. Voor meer info van de Franse kant zullen we moeten wachten tot 2017, wanneer de archieven aldaar open gaan. Veel nieuws zal daar niet uitkomen, omdat Sam Waagenaar, de schrijver van 'De moord op Mata Hari', deze archieven reeds lang heeft kunnen uitpluizen.

Na haar arrestatie op 14 november 1916 in Engeland is zij drie dagen door MI5 en Special Branch verhoord. Zij maakte diepe indruk op haar ondervragers (femme forte), mede omdat zij geen bekentenis aflegde en geen namen van medeplichtigen noemde. Haar verhaal dat zij voor de Franse geheime dienst werkte, werd niet echt geloofd, maar triggerde wel de belangstelling van de Franse inlichtingendienst Deuxième Bureau.

Mogelijkerwijs werd zij in de gaten gehouden door Will van der Schalk, bankier te Amsterdam. Kort na het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog, zo rond augustus 1914, na haar terugkeer uit Berlijn, had hij een kortstondige verhouding met Mata Hari gehad, die zich toen uitgaf voor een 'Russische'. Will van der Schalk was de broer van Henriëtte Roland Holst, voorzitter van de vriendschapsvereniging Nederland-Frankrijk en fracofiel.

Waarschijnlijk heeft zij alleen voor de Duitsers gewerkt, die voor haar diensten onder de codenaam H.21 20.000 francs hadden betaald, maar haar desondanks zagen als een 'blindganger'.

Door haar grote populariteit, zij trad overal in Europa op als exotische slangendanseres, heeft de toenmalige pers een grote rol gespeeld in haar 'belangrijkheid' als spionne. Ook haar relaties met een 'waslijst' van Britse, Duitse, Franse, Nederlandse en Spaanse officieren, heeft een grote rol gespeeld.

Had o.a. een verhouding met baron Van der Capelle die de huur van haar huis aan de Nieuwe Uitleg in Den Haag betaalde.

Mata Hari is o.a. geportretteerd door Isaac Israëls en Piet van der Hem.

Ze zou een dochter hebben, Banda, uit een verhouding met een javaan. In Italië schijnt een film gemaakt te zijn over deze Banda. Sam Waagenaar, de schrijver van De moord op Mata Hari, beweert dat dat onzin is.




Boeken:

Nederlands:

romanmata1906 De moord op Mata Hari, Sam Waagenaar (1964). Een aantal jaren later is er een revisie gekomen met als ondertitel 'Niet zo onschuldig...'. Wagenaar achterhaalde in 1931 tijdens een onderzoek voor de Mata Hari -film met Garbo twee dikke plakboeken met recensies en dankbetuigingen bij een voormalig huishoudster die in Limburg woonde. Deze zijn nu in het bezit van het Fries Letterkundig Museum. Alle brieven van haar voormalige werkgever heeft ze uit angst verbrand.
 De Roman van Mata Hari door Mata-Hari [Mevr. M.G. Mac Leod-Zelle] en A. Zelle Czn. Uitgeverij C.L.G. Veldt, Amsterdam, 1906. Ondertitel: De Levensgeschiedenis mijner dochter ====== En mijne grieven tegen haar vroegere echtgenoot. Met portretten, documenten, fac-simile's en bijlagen.

 Mata Hari (1876 - 1917); de levende legende" door Marijke Huisman (1998).
 Mata Hari. De waarheid achter de legende" door Jan C. Brokken (1975)


Engels:

mata hari Eye of Dawn: The Rise and Fall of Mata Hari
, Erika Ostrovsky / Hardcover / Published 1990
Mata Hari : The True Story, Russell Warren Howe
  Mata, the last courtisane, Albert Albert
The Diary of Mata Hari, Anonymous
The Fatal Lover : Mata Hari and the Myth of Women in Espionage, Julie Wheelwright
 The last summer of Mata Hari, Edward Huebsch
The Man Who Loved Mata Hari, Dan Sherman
The spy who never was : the life and loves of Mata Hari, Julia Keay
  Young Indiana Jones Chronicles : Book One, the Mata Hari Affair, James Luceno


Films/video's:

mata hari - greta garbo Mata Hari . Met Greta Garbo (1932)
 Mata Hari - Agent H 21 (FR, Jean-Louis Richard). Met Jeanne Moreau en Jean-Louis Trintignant (1964)
Mata Hari (Sylvia Kristel, 1984)
 Mata Hari (Curtis Harrington, 1985)
Spies Honey Trap - Mata Hari, the seductive spy (1992)





Muziek:

 Mata Hari - New York Cast [ audio CD ]
 Spy in the name [ audio CD-single ]

Theater

  De sluiers van Mata Hari
Deze theaterproduktie laat Margaretha Geertruide Zelle [ alias Mata Hari ] zien vanuit het vrouwelijke perspectief: een ambitieuze vrouw die weigerde in de pas te lopen.
Aldus gespeeld op 12 mei in het Theater Zuidplein, Rotterdam.

terug naar 1917
 

illustratie - blauwe lijn

disclaimer
 

(C) 1998-2010-0522 - Studio 15